انتشار کتاب اصول نگهداری و پرورش بز

کتاب اصول نگهداری و پرورش بز به قلم امید دیانی و مهدیه مهدی پور در دانشگاه شهید باهنر کرمان انتشار یافت.

به گزارش دامنا, علی رغم توسعه بخش های مختلف دامپروری در کشور از جمله صنعت گاوشیری و طیور, پیشرفت قابل توجهی در خصوص پرورش بز و افزایش تولیدات آن در کشور رخ نداده است.

8 نژاد بز با جمعیتی بیش از 25 میلیون راس در کشور وجود دارد که  13/15 درصد از کل تولید گوشت (127 هزار تن) و 2/66 درصد از کل تولید شیر کشور (270 هزار تن ) را به خود اختصاص می دهند.

نگهداری بز در ایران بیشتر به منظور تولید و مصرف گوشت صورت می گیرد بطوری که در 5 استان, میزان کشتار بز در کشتارگاه های کشور نسبت به کشتار گوسفند فزونی دارد.

بزحیوان پر طاقتی است که هم در مناطق کوهستانی کم علف و هم در دشت های پست و منطقه های خشک و نیمه خشک به خوبی پرورش می یابد. بزها علوفه با کیفیت پایین را مصرف می کنند و تولیدات متنوع و با ارزشی دارند و می توانند نقش مهمی در تامین موادغذایی و خودکفایی کشور داشته باشند.

 

با وجود روش های متنوع پرورش بز در جهان, پرورش بز در ایران عمدتا به صورت عشایری و روستایی می باشد.صنعتی نبودن سیستم پرورش بز در کشور موجب غفلت در مباحثی همچون مدیریت, تغذیه و پرورش شده است.

 

در حالی که لزوم وجود و نقش کتب در جهت بالا بردن دانش علمی در زمینه های تخصصی بویژه بخش دامپروری و علوم دامی حائز اهمیت می باشد اما کتاب های تخصصی کمی در مورد نگهداری و پرورش بز در کشور به چاپ رسیده است.

 

اخیرا کتاب اصول نگهداری و پرورش بز توسط دکتر امید دیانی و مهندس مهدیه مهدی پور در دانشگاه شهید باهنر کرمان انتشار یافته است.

 

کتاب اصول نگهداری و پرورش بز در 13 فصل بصورت تخصصی اطلاعات جامعی در مورد آناتومی, فیزیولوژی, هضم, رفتار شناسی, رفتار چرا کردن, تغذیه, تولیدمثل, جایگاه, بیماری ها,  تولیدات بز, نژادهای بز در ایران و جهان ارائه می دهد و کتابی آموزشی برای دانشجویان, دامداران و علاقمندان به پرورش بز خواهد بود.

موفقیت در پرورش بز سانن با راهنمایی های مهندسین دامپروری + تصویر

روستایی علاقمند به دام و کشاورزی با توجه به راهنمایی های مهندسین دامپروری موفق به پرورش بز سانن در روستای شلدان در استان بوشهر شد.

 به گزارش دامنا به نقل از سایت خبری چلپا, کرامت خلیفه فردی علاقه مند به دام و کشاورزی در روستای شلدان، توضیحاتی از نحوه ی دامداری در مزرعه خود را این چنین نقل می کند:

به دلیل علاقه زیادی که به دامداری داشتم از سال ۱۳۸۵ اقدام به ساخت یک واحد دامپروری در مزرعه نمودم. با تماس یکی از دوستان با مهندس سیدیعقوبی از کارشناسان خبره و با تجربه کشور که بر گاوداری حاج محمد هدایتیان پور در دهرود نظارت داشت آشنا شدم ،برای اولین بار با گوش دادن به صحبت های مهندس با بز سانن که نژادی فرانسوی دارد آشنا شدم و با استفاده از راهنمایی های استادانه مهندس سید یعقوبی که هم چون پدری مهربان مرا در تمام کارها از قبیل ساخت و ساز و خرید بزهای بومی و علایم و مشخصه ها یاری کردند استفاده نمودم و پس از اصلاح آغل از نظر ساخت و ساز شروع به خرید بزهای بومی نمودم.مهندس یعقوبی در خرید ۲ رأس نر سانن از کرج  مرا کمک نمودند. من کارم را به طور رسمی برای اصلاح نژاد بزهای بومی به سانن را شروع نمودم.مهندس که در این زمینه حق بسیار بزرگی بر من دارند مدت چهار سال بدون هیچ چشم داشتی به واحد دامداری من سر زدند و با راهنمایی و ارشاد ایشان کار را ادامه دادم.که اکنون پس از گذشت ۶ الی ۷ سال تعداد ۳۰ رأس بز ماده سانن f1 که ۵۰% خالص شده اند،دارم.و همچنین تعداد ۱۲ رأس f2 یعنی نسل دوم که ۷۵% خلوص پیدا کرده اند .نژاد سانن نژادی شیری است.کار و سرمایه گذاری روی این دام ها صرفاً می بایست جهت تولید شیر باشد چون این نژاد گوشتی نیست.

اما جا دارد مجدداً از جباب آقای مهندس سید مصطفی سید یعقوبی تشکر ویژه و خاصی داشته و جهت ایشان و خانواده محترمشان آرزوی صحت و سلامتی داشته باشم.و در بعد از واحد اموردام استان بوشهرو شهرستان دشتستان تشکر و قدردانی نمایم .و از مهندسین عزیز که با من همراه بودند و هر چه در توان داشتند یاریم کردند و انشااله در آینده نیز یاری رسان من خواهند بود تشکر نمایم.(مهندسین آقایان قطبی،عیوضی،اژدری،ممنون،نکیسا)

وتشکر ویژه از مهندس صدوقی که در تلقیح مصنوعی دام ها با بنده همکاری بسیار مطلوبی دارند.

دام ها که اکنون در مرحله ی نسل بندی  f2 به حساب می آیند. از نظر شیر تولید بسیار خوبی دارند و از شیر دهی بزها کاملاً راضی هستم در بین بزها طبق رکورد گیری انجام شده از ۸۰۰/۱ تا ۴۰۰/۲ کیلوگرم شیر روزانه می دهند.البته دوره شیرواری این نژاد بسیار طولانی است و می توانند تا ۱۰ ماه شیر تولید کنند فقط به شرط تغذیه ی مناسب.

از نظر اقتصادی بسیار برای خانواده ها مقرون به صرفه است که خانواده های روستایی در منزل یک الی دو رأس بز سانن داشته باشند و نیاز لبنی خانواده خود را تأمین نمایند.

موفقيت يك خانم كارآفرين در پرورش بز سانن

فرح خادم المله - يك خانم تهراني كه به همراه همسرش چندسالي است به يكي از روستاهاي استان قم مهاجرت كرده و به پرورش بز و دامداري اشتغال دارد ، توانسته تعداد بزهاي خود را از 4 راس در 2 سال گذشته به 120 راس برساند.

     ماندانا عبدي 42 ساله كه كار خود را با خريد 4 بز فرانسوي با عنوان سانن آغاز كرده، در حال حاضر با بهره گيري از تجربيات جهاد كشاورزي استان قم توانسته ضمن افزايش تعداد بزهاي فرانسوي در اين منطقه ، درآمدزايي نيز براي خود و خانواده 4 نفره اش ايجاد كند.

     اين خانم كارآفرين كه با پشتكار خود توانسته در اين زمينه موفق باشد، در گفت وگو با هدف از اين كار خود را بهبود شرايط زندگي و ايجاد اشتغال عنوان كرد و گفت: اگر خانم هاي خانه دار به قابليت هاي خود پي ببرند و با شركت در كلاس هاي جهاد كشاورزي آموزش هاي لازم را ببينند، مطمئناً مي توانند در تامين معيشت زندگي خود موفق باشند. من با گذراندن كلاس هاي مختلف جهاد كشاورزي استان قم ازجمله كلاس هاي ترويج و باغداري 5 يا 6 سال است كه در روستاي ورزنه بخش خلجستان شهرستان قم به دامداري و پرورش بزغاله اشتغال دارم.

     عبدي با اشاره به اين كه همسر 48 ساله و 2 فرزند 16 و 11 ساله اش نيز در اين كار هميشه او را همراهي كرده اند، اضافه كرد: قصد دارم كار خود را توسعه دهم كه در اين ميان به حمايت هرچه بيشتر مسئولان مربوط نيازمندم.

     دامداري خانم عبدي 750 متر وسعت داشته كه 150 متر آن به آغل، 350 متر به بهاروند و مابقي به انبار علوفه اختصاص دارد.

     حسين علي بيگي معاون بهبود توليدات دامي سازمان جهاد كشاورزي استان قم نيز با اشاره به اين كه 12 دامداري در اين استان با استفاده از بز نر سانن در گله هاي بومي خود اقدام به افزايش توليد گوشت و شير و چندقلوزايي مي كنند، ادامه داد: 5 سال است كه جهاد كشاورزي استان در زمينه افزايش توليد با استفاده از بز نر سانن تلقيح مصنوعي را آغاز كرده و تاكنون نيز موفق عمل كرده است.

     بيگي تامين نهاده ها و كمك مالي براي تلقيح بز نر سانن را ازجمله حمايت هاي جهاد كشاورزي از دامداران در كنار آموزش هاي لازم در اين زمينه عنوان كرد.

     نورمحمد سوري كارشناس مسئول دام سبك سازمان جهاد كشاورزي استان قم هم درخصوص مشخصات بز نر سانن، گفت: زادگاه اصلي بز سانن سوئيس است، اما كشور فرانسه با توليد اسپرم و صدور منجمد آن، در جهان حرف اول را در اين خصوص مي زند. اين گونه بز با هدف افزايش توليد شير و گوشت نگهداري مي شود و استان قم نيز در اين زمينه تاكنون كارهاي زيادي انجام داده است.

     فرق بز بومي و سانن در اين است كه بز بومي در طول 5 ماه از سال روزانه 300 گرم شيردهي دارد، درحالي كه بز سانن در طول 10 ماه از سال روزانه 600 گرم شير مي دهد. از طرفي وزن بز بومي تا 60 كيلوگرم مي رسد. در حالي كه بز سانن به 100 كيلوگرم نيز افزايش مي يابد. رنگ بز سانن يكدست سفيد بوده ولي بز بومي داراي رنگ هاي مختلف است.

   

    

 روزنامه ايران، شماره 5283 به تاريخ 5/11/91، صفحه 11 (ايران زمين)

کدخبر:1789

دامنا

پرورش چهارصد و پنجاه هزار رأس بز تالی در هرمزگان

امسال 450 هزار راس بز تالی در هرمزگان پرورش می یابد.

معاون بهبود تولیدات دامی سازمان جهاد کشاورزی هرمزگان گفت : پرورش این شمار بز تالی با هدف افزایش تولید شیر و توسعه واحدهای دام داشتی کوچک صورت می گیرد که برای آمیخته گری در گله های مردمی توزیع می شود.

طغرلی افزود : پرداخت تسهیلات بانکی کم بهره در واحدهای گاوداری شمال و غرب هرمزگان از دیگر اقدماتی است که برای توسعه واحدهای گاوداری استان صورت می گیرد .

وی گفت : این تسهیلات به ازاء هر رأس گاو 2میلیون و 500 تا 4 میلیون تومان است.

معاون بهبود تولیدات دامی سازمان جهاد کشاورزی هرمزگان گفت : پارسال 35 هزار تن شیر در هرمزگان تولید شد که پیش بینی می شود امسال به 37 هزار تن افزایش یابد.

ابراهیم طغرلی افزود : نیاز هرمزگان به شیر سالانه 98 هزار تن است .

وی گفت : شیر تولیدی در هرمزگان تنها تأمین کننده 35 درصد از نیاز استان است و بقیه از استانهای فارس ، یزد و کرمان وارد می شود .

سرانه مصرف شیر در هرمزگان 70 کیلوگرم است که 20 درصد کمتر از سرانه کشوری است.

هرمزگان 215 واحد گاوداری شیری با ظرفیت چهار هزار و 500 رأس و شش کارخانه فرآوری مواد لبنی دارد.

دما و رطوبت بالا ، کمبود علوفه مرغوب و شرایط سخت نگهداری گاوهای شیری پر تولید از عوامل کمبود شیر در استان است .

اکنون 30 درصد علوفه مورد نیاز دامداران هرمزگانی از استان و بقیه از استانهای همدان ، کرمانشاه ، فارس و جنوب کرمان تأمین می شود.

در هرمزگان 2 میلیون راس بز و گوسفند و 150 هزار راس گاو و شتر وجود دارد.

پایگاه خبری ترویجی دامپروری و علوم دامی ایران - دامنا damna

خبرگزاری دامنا جهت انعکاس اخبار دامپروری مرغداری و آبزیان راه اندازی شد.


این پایگاه با ارائه آخرین اخبار و مقالات علمی اطلاع رسانی در زمینه صنعت دامپروری می کند.

نژاد بز سانن-saanens

رنگ بز سانن معمولا یک دست سفید و یا کرم روشن است,اما رنگ سفید ارجح است.گوش آنها با اندازه ای متوسط بصورت مستقیم به جلو می باشد.آنها موی کوتاه و زیبای دارند که اغلب بر حاشیه ستون فقرات و ران ها هستند.صورت آنها بصورت مستقیم وراست ویا مقعر میباشد.مبدا این نژاد سوئیس میباشد,اما در حال حاضر منشا دو نژاد محبوب شیری در ایالات متحده است.
سانن ها از بزرگترین نژادهای بز ,با ارتفاع 30 اینچ و وزن 135 پوند هستند.
آنها معمولاظرفیت غدد پستانی و شیری زیادی دارند که منجر به تولید شیر با کیفیت بالاتر وبیشتری میشوند.

سانن

طبق اعلام سازمان بزهای شیری  امریکا ADGA در سال 2006 بطور متوسط بزهای سانن دارای 2607 پوند شیر در یک دوره شیردهی ,3.2% چربی و 2.7% پروتئین شیر دارند.
این نژاد به نور خورشید زیاد, حساس می باشد وبه شرایط اب و هوایی خنک تمایل بیشتری دارد.
منبع :ADGA

گرداورنده: امیر سعید خداوردی red.saeed@yahoo.com

The Saanen dairy goat originated in Switzerland, in the Saanen Valley. Saanen does are heavy milk producers and usually yield 3-4 percent milk fat. It is medium to large in size (weighing approximately 145 lbs/65kg) with rugged bone and plenty of vigor.

Does should be feminine, and not coarse. Saanens are white or light cream in color, with white preferred. Spots on the skin are not discriminated against.

Small spots of color on the hair are allowable, but not desirable. The hair should be short and fine, although a fringe over the spine and thighs is often present. Ears should be erect and alertly carried, preferably pointing forward. The face should be straight or dished. A tendency toward a roman nose is discriminated against.

The breed is sensitive to excessive sunlight and performs best in cooler conditions. The provision of shade is essential and tan skin is preferable.

Reference:

American Dairy Goat Association, PO Box 865, Spindale, NC 28160. Phone: 704-286-3801

Handbook of Australian Livestock, Australian Meat & Livestock Corporation,1989, 3rd Edition

رويان درنيمه راه توليد بزهاي داروساز

رييس پايگاه اصفهان پژوهشكده رويان جهاد دانشگاهي با اعلام تولد بزهاي چهار قلو حاصل از لقاح آزمايشگاهي در اين مركز در آستانه نوروز امسال، اين موفقيت را نخستين گام مهم در راستاي توليد دام‌هايي با قابليت توليد داروهاي تراريخته توصيف و خاطرنشان كرد: با تولد اين بزها، يك مرحله از سه مرحله تولد بزهاي تراريخته با موفقيت برداشته شده كه اميدواريم به ياري خدا طي يك سال آينده بتوانيم شاهد توليد بزهاي شبيه سازي شده و شبيه سازي تراريخته باشيم.

دكتر نصراصفهاني در گفت‌وگو با خبرنگار «پژوهشي» خبرگزاري دانشجويان ايران(ايسنا) درباره بزغاله‌هاي حاصل از لقاح آزمايشگاهي (IVF) كه اواخر اسفندماه در پايگاه اصفهان پژوهشكده رويان به دنيا آمده‌اند، گفت: اين چهار بزغاله‌ حاصل از لقاح آزمايشگاهي بوده كه تخمك‌هاي كشتارگاهي با اسپرم‌هاي بز نر مجاور شده كه حاصل آن در شش جنين انتقال داده شده است.



وي افزود: در نهايت پنج جنين حاصل شده كه يكي به علت گنجايش كم رحم كوچك مانده و چهار جنين باقيمانده با رشد كامل به دنيا آمده‌اند.



دكتر نصر اصفهاني تصريح كرد: براي دستيابي به حيوانات تراريخته و شبيه سازي شده ابتدا توليد جنين نياز بوده تا در آزمايشگاه به خوبي كشت داده شود و دومين مرحله ايجاد حاملگي است تا مراحل اوليه‌ رشد جنين حاصل از شبيه‌سازي صورت گيرد.



وي خاطرنشان كرد: ‌در حال حاضر با كسب موفقيت جنين‌هاي حاصل از لقاح آ‌زمايشگاهي، جنين‌هاي شبيه‌سازي شده نيز توليد شده است تا در آينده نزديك شاهد توليد بزهاي شبيه‌سازي شده و شبيه سازي تراريخت نيز باشيم.



نصر اصفهاني با بيان اين ‌كه هدف عمده تحقيقات محققان پژوهشكده رويان در اين حوزه توليد دام هاي تراريخته حامل ژن توليد داروي «tPA» است، تصريح كرد: اين دارو براي درمان سكته هاي مغزي و قلبي مورد استفاده قرار مي‌گيرد به طوري كه چنانچه اين دارو بلافاصله پس از ايجاد سكته به انسان تزريق شود، موجب از بين رفتن سريع لخته‌ها شده و بافت‌هاي اطراف آن بر اثر نارسايي تغذيه از بين نخواهد رفت و جريان خون به حالت عادي باز خواهد گشت.



وي در گفت‌و گو با ايسنا خاطرنشان كرد: با اين كه داروي tPA در حال حاضر بهترين داروي درمان و نيز پيشگيري سكته قلبي محسوب مي‌شود به علت قيمت فوق العاده بالا، استفاده عمومي آن امكان‌پذير نيست كه اميدواريم با اجراي اين پروژه، كشور را يك گام ديگر به هدف نهايي توليد فراوان و ارزان قيمت اين دارو و ساير داروهاي پروتئيني خاص از طريق شير دام‌هاي تراريخته نزديك كنيم.



نصر اصفهاني با اشاره به اين كه براي توليد بزهاي تراريخته بايد سه مرحله پشت سر گذاشته شود، خاطر نشان كرد: اولين مرحله توليد جنين در آزمايشگاه و دومين مرحله انتقال جنين شبيه ساز و در نهايت تولد جنيني است كه از نظر ژنتيكي قابليت توليد شير داراي پروتئين دارو جهت درمان بيماري سكته را داشته باشد.

رييس پايگاه اصفهان پژوهشكده رويان با بيان اين كه تاكنون حدود 50 درصد كار با موفقيت پيش رفته است، ابراز اميدواري كرد كه طي يك سال آينده شاهد تولد نخستين بزهاي تراريخته با قابليت توليد داروي tPA در كشور باشيمhttp://royaninstitute.org/

پرورش بز کرکی

پرورش بزکرکی


یکی از حیوانات نشخوار کننده با ارزش و فراوان کشور ما بز است . بزها از علوفه ٬گیاهان خشک و چوبی شده و خار و خاشاک بیابان ها تغذیه می کنند . سپس آنها را به تولیدات با ارزش برای انسان تبدیل می کنند . شیر و گوشت٬دو محصول مهم بزها هستند که همه شما با آنها آشنا هستید . گروهی از بزها ٬علاوه بر شیر و گوشت ٬ محصول دیگری هم تولید می کنند . این محصول (کرک ) است . کرک بز خصوصیت هایی دارد که آنرا ب ارزش می کند . این کرک بدن را در سرما ٬گرم نگه می دارد . همچنین الیاف و رشته های آن زیبا و ظریف هستند . به همین سبب در بافت لباس ٬بخصوص لباسهای زمستانی استفاده می شود . درنتیجه برای کشور از نظر اقتصادی ارزش خوبی دارد . قیمت کرک بز در بازارهای جهانی بسیار زیاداست . به طوری که قیمت هر گرم کرک پس از عمل آوری ٬هزار تومان است .
شما می توانید بانگهداری و پرورش درست بزهای کرکی ٬از فروش کرکهای آنها درآمد خوبی بدست آورید . در این نشریه ٬ مطالب مفیدی رابرای بیشتر شدن آگاهی و اطلاعات شما درباره بز کرکی آورده ایم . امیدواریم بتوانید از این مطالب به خوبی استفاده کنید .
استفاده بیشتر و بهتر از دامپروری :
دامداری حرفه وشغل پر زحمتی است . دامداران٬ عشایر پر تلاش و بیشتر روستاییان به این حرفه اشتغال دارند . در کشور ما میلیون ها راس گوسفند و بز پرورش داده می شود با مقداری توجه و رعایت بعضی از دستورهای کارشناسی ٬می توانیم از دامهای خود استفاده بیشتری به دست آوریم . رعایت اصول صحیح پرورش بز کرکی یکی از کارهای استفاده بهتر و بیشتر از دامپروری است .
کدام بز ها کرک تولید می کنند ؟
جمعیت وتعداد بز ها در دنیا زیاد است و می توان گفت در همه کشورها بز وجود دارد . اما تنها تعداد کمی از آنها کرک تولید می کنند . در بعضی از جاهای دنیا ٬امکان پرورش این نوع بز ٬ بیشتر وجو دارد . این بز ها به نام بز کرکی یا بز کشمیر معروف هستند . مهمترین محل های پرورش آنها ٬قسمت هایی از ایران ٬ افغانستان ٬ چین ٬ مغولستان و روسیه است .
بزهای کرکی ٬نژادهای مختلفی دارند ٬این نژاد از نظر شکل٬ قیافه و حتی رنگ با یکدیگر فرق دارند . بز نژاد رایینی در کرمان٬ بزهای جنوب خراسان و بعضی از بزهای استان یزد ٬از مهمترین نژادهای بز کرکی در ایران هستند .
ارزش اقتصادی کرک :
مهمترین استفاده کرک در تهیه لباسهای زمستانی ٬کلاه ٬ شال گردن ٬ و مانند آن است . لباسها و پوشاک تهیه شده از کرک بسیار زیبا٬ سبک٬ گرم وظریف هستند . به همین سبب ٬مشتریان زیادی در کشور های خارجی دارند . کرک خاصیت جذب رطوبت دارد . همچنین به آسانی شعله ور نمی شود. به همین دلیل در صنعت هم از آن استفاده می شود . خاصیت های کرک باعث باعث بالا رفتن ارزش آن در دنیا شده است . کرک موکشی شده و تمیز ٬ با قیمت های بسیار بالایی در دنیا خرید و فروش میشود .
بز کرکی در چه آب و هوایی پرورش پیدا میکند ؟
بز کرکی در آب و هوای به خصوص پرورش پیدا می کند . به همین سبب این نوع بز در همه جای دنیا وجود ندارد . به همین سبب این نوع بز در همه جای دنیا وجود ندارد . برای مثال در منطقه های مرطوب ٬هرگز نمی توان بز کرکی را پرورش داد . آب و هوای خشک و بدون رطوبت برای پرورش بز کرکی مناسب است . بنابراین منطقه های استوایی ٬حاشیه و قسمت های خشک کویری و حتی ناحیه های خشک سردسیر برای پرورش بز کرکی مناسب هستند .
برای بدست آوردن کرک مرغوب باید بزهای کرکی و ییلاق و قشلاق می کنند . نگهداری این نوع بز ها برای مدت طولانی در زمین های جلگه ای ٬باعث نامرغوب شدن و ضخیم شدن کرک آنها می شود . پرورش بز کرکی در ناحیه های خشک کوهستانی موجب ظریف شدن کرک تولیدی می شود .
محل مناسب برای پرورش بز کرکی ٬آب و هوای خشک مانند منطقه های حاشیه کویر و ناحیه های خشک سردسیر است .
ارزش کرک به چه عاملهایی بستگی دارد ؟
1- همه کرک و موی چیده شده از از هر بز را بیده می گویند . هر قدر میزان کرک نسبت به مو در بیده بیشتر است ٬ارزش آن بیشتر است و پول بیشتری برای آن پرداخت می شود .
2- کرک هر قدر ظریف تر باشد و ضخامت تار های آن کمتر باشد ٬ ارزش بیشتری دارد .
3- ظریف بودن تارهای کرک به سه عامل بستگی دارد :
اول : ارثی است . یعنی یک جفت بز نر و ماده که کرکهایی با تار های ظریف دارند ٬ بزغاله هایی به وجود می اورند که تارهای کرک آنها ظریف است .
دوم: آب و هوای مناسب
سوم : تغذیه خوب و مناسب .بز ها باید در طول سال از علوفه مرتع های ییلاقی و قشلاقی استفاده کنند . علاوه بر آن ٬ در صورت کمبود علوفه ٬ نباید بزها گرسنه بمانند بلکه با تغذیه دستی ٬ کمبود علوفه را باید جبران کرد .
4- یکی از ویژگی های کرک خوب ٬ بلندی آن است . هر قدر طول کرک بیشتر باشد ٬ ارزش و قیمت آن بالا تر است .
5- رنگ کرک در قیمت آن اثر زیادی دارد . کرک سفید بالاتر ین قیمت را دارد . بعد از آن کرک های قهوه ای ٬ خاکستر ٬ آهویی و سیاه دارای ارزش هستند .
6- تمیز بودن کرک در قیمت آن اثر دارد . هرقدر بیده کرک کمتر به گرد و خاک ٬ عرق و خار و خاشاک آلوده باشد ٬ قیمت آن بیشتر می شود .
ارزش و قیمت کرک براساس مقدار کرک بیده ٬ ظریف بودن آن ٬ طول تارها ٬رنگ کردن کرک و تمیز بودن مشخص می شود .
چگونه کرک بزها را مرغوب کنیم ؟
اگر می خواهید کرک مرغوبی از بزهای خود به دست آورید ٬ باید به گفته های کارشناسان توجه کنید و آنها را به کار ببندید . گفتیم که چه عاملهایی باعث بیشتر شدن ارزش کرک می شوند . بعضی از این عاملها ارثی هستند و به اندازه و نژاد بستگی دارند . برخی هم به تغذیه ٬ مدیریت و تلاش شما بستگی دارند .
رعایت بهداشت بزها در محل نگهداری آنها باعث می شود که گرد و خاک و خارو خاشاک کمتری با بیده کرک مخلوط شود . به علاوه برای رسیدن به نتیجه بهتر می توانید بزهای خودرا اصلاح نژاد کنید .
اصلاح نژاد چیست ؟
اصلاح نژاد به معنی بهتر کردن و بیشتر کردن تولیدات دام ها از راه های علمی است . می دانید بسیاری از ویژگی هاو صفت هایی که موجب بهتر شدن یا بیشتر شدن تولیدات دام ها می شوند ٬ ارثی هستند . یعنی از پدر و مادر به فرزندان منتقل می شوند .
دام سالم ٬محصول سالم
بز های کرکی هم مانند بقیه دامها به مراقبت نیاز دارند تا سلامت بمانند . برای پیشگیری از بیماری در بزها ٬باید با مشورت دامپزشک ٬واکسن های لازم در زمان مناسب به آنها تزریق کرد .
وجود انگلهای داخلی و خارجی در بدن بزها گاهی باعث تلفات آنها می شود . اگر هم بزها تلف نشوند ٬ تولید کرک ٬ مو٬شیر و گوشت آنها کم می شود . در نتیجه ضررهای زیادی به دامدار می رسد . بنابراین خوراندن داروهای ضد انگل و حمام دادن دامها برای از بین بردن انگلهای خارجی و پوستی در سلامت دام های شما بسیار مهم است . این کارها از به هدر رفتن سرمایه شما جلوگیری می کند و در آمد شما را زیاد می کند .
برای تزریق واکسن به بزها و استفاده از داروهای ضد انگل های خارجی و داخلی با دامپزشکی منطقه خود مشورت کنید .
کرک را چگونه با ارزش تر کنیم ؟
1- از به کار بردن رنگهای روغنی برای علامت گذاری روی بزها خودداری کنید .
2- کرکها را با (دوکارد) از بدن بزها جدا نکنید . برای این کار از شانه چوبی استفاده کنید . چون از بریده شدن کرکها جلوگیری می کند و باعث کوتاه شدن طول آنها می شود .
3- پس از جمع آوری کرک ٬ آنها را بر اساس رنگ جدا کنید و در کیسه های کنفی جداگانه بریزید .
4- موکشی یا جداسازی مو از کرک باعث بیشتر شدن قیمت آن می شود .
5- از نگهداری کرک ها در کیسه های پلاستیکی خودداری کنید .
6- تا آنجا که می توانید خاک٬ خاشاک و ماده های خارجی را از کرک جدا کنید .
خلاصه مطالب :
· تعداد کمی از بزها کرک تولید می کنند .
· بزهای کرکی ایران ٬در استانهای کرمان٬خراسان٬ یزدو.....وجود دارند .
· خاصیت ها و ارزشهای کرک باعث افزایش قیمت و خرید و فروش آن در دنیا شده است .
· ناحیه های خشک کویری و خشک سردسیری برای پرورش بز مناسب هستند .
· کرک ظریف ٬ با ضخامت تار کمتر٬ ارزش بیشتری دارد .
· تغذیه مناسب و خوب در تولید کرک ظریف تاثیر زیادی دارد .
· رنگ کرک ٬ بلندی و تمیز ی و بدون خارو خاشاک بودن کرک قیمت آن را افزایش می دهد .
· برای تولید کرک مرغوب ٬توصیه های کارشناسان را به کار ببندید .
· رعایت بهداشت محل نگهداری بزها ٬ یک امر لازم برای تولید بهتر است .
· اصلاح نژاد بزهای کرکی ٬اقدامی لازم برای داشتن گله ای خوب است .
· مبارزه با انواع انگلها و انجام واکسیناسیون بزها ٬ سرمایه شما را حفظ می کند .
· از به کار بردن رنگهای روغنی برای علامت گذاری بزها خودداری کنید .
· کرکها را با دوکارد نچینید و براساس رنگ ٬آنها را در کیسه های کنفی قرار دهید .
· موشکی کرکها ٬قیمت آنها را افزایش میدهد .
چند نکته مفید :
· کرک در بازارهای جهانی دارای ارزش اقتصادی فراوانی است .
· از خاصیت های مهم کرک می توان به جذب رطوبت بالا و مقاومت در مقابل شعله ور شدن اشاره کرد .
· بهترین آب و هوا برای پرورش بز کرکی ٬ آب وهوای خشک و بدون رطوبت است .
· ظرافت کرک به سه عامل ارثی ٬ آب وهوای مناسب و تغذیه بستگی دارد .
· کیفیت مناسب رنگ٬ بلندی و تمیزی ٬ از خصوصیات خوب به نسلهای بعدی می شود .
· اصلاح نژاد موجب انتقال صفت ها و خصوصیات خوب به نسل های بعدی می شود .
· انگلهای خارجی موجب آسیب پوست و کاهش ارزش کرک تولیدی می شود .
· حفظ کیفیت کرک تولیدی به روش چیدن و نگهداری کرک بستگی دارد .
منبع :نشریه ترویجی (سازمان جهاد کشاورزی استان خراسان )
نویسنده :سید مجتبی حجازی

ویژگی بز های ایران

با آنکه محققان فلات ایران را به مکان اهلی شدن بز دانسته اند اما نژادهای ایرانی ویژگیهای مطلوبی چون بزهای آلپی و آنقره ندارند . معروفترین بز نژاد ایرانی مرغز است که بیشتر در کردستان و آذربایجان غربی پرورش می یابد و نوعی از نژاد آنقره بشمار می رود . در سال از هر بز مرغز ٢ تا ٥/٢ کیلوگرم و گاهی بیشتر مو بدست می آید . مرغز برعکس نژاد آنقره نژاد شیرده خوبی است و در یک دوره شیر دهی تا ٢٠٠ لیتر شیر می دهد . بز مرغز با بزهای بومی آمیخته شده و اصالت نژادی خود را تا حدود زیادی از دست داده است . برای اصلاح نژاد و خالص کردن بز مرغز در سالهای اخیر اقداماتی شده است از موی مرغز در کردستان پارچه های لطیفی می بافند و لباس محلی کردی از آن تهیه می شود.نژاد مهم دیگری که در ایران در استهای غربی و جنوب غربی پرورش می یابد نژاد نجدی است . که در یک دوره شیردهی ٢٠٠ تا ٣٥٠ لیتر شیر می دهد ٬ بز نجدی گوشهای پهن و دراز و آویخته دارد و مانند بعضی از نژادهای دیگر بز دو آویزه گوشتی منگوله ای در زیر گلوی آن دیده می شود . شاخ بز نجدی خنجری شکل است و به سمت عقب خمیدگی دارد . مرکز تحقیقات دامپروری در حیدر آباد کرج برای اصلاح نژاد بزهای ایرانی پژوهش و فعالیت می کند . منبع:دانشنامه رشد