شیر بزی که طلسم پوکی استخوان را می شکند

 مصرف شیر بز سانن با دارا بودن دو تا سه درصد چربی در درمان انوع بیماریها از جمله پوکی استخوان، MS و آلزایمر موثر است.

به گزارش ایمنا، یک پرورش دهنده و اصلاح کننده نژاد انواع بزهای ایرانی با اعلام این خبر، افزود: هم اکنون تعداد محدودی از افراد در حال تحقیق بر روی اصلاح نژاد و پرورش بز سانن یا سانا در ایران هستند و ما نیز با تحقیق در این خصوص، در حال اصلاح ۳۰ راس بز با نژاد ایرانی با ۳۰ راس بز سانن، هستیم تا بتوانیم از مقاومت بالای آنها در برابر گرما و سرما و در نتیجه تولید گوشت و شیر با کیفیت مطلوب استفاده نماییم. 

محمد حسین نصری ضمن اشاره به نکته که با توجه به اینکه کشور سوئد به سختی حاضر می شود تا این نوع بز را به دیگر کشورهای جهان بفروشد، به نظر می رسد اصلاح نژاد این نوع بز در ایران حائز اهمیت باشد، گفت: اصلیت این نوع بز متعلق به کشور سوئد است که از جمله کشورهای سردسیر محسوب می شود و در نتیجه می تواند در شرایط آب و هوایی سرد و تا سرمای زیر ۲۵ درجه سانتیگراد نیز زندگی کند، گوشت این نوع بز با گوشت شکار برابری می کند و از کیفیت بسیار بالایی، برخوردار است.

وی با بیان این نکته که بز سانن، سفید رنگ است و به ندرت به رنگهای کرم و خاکستری مشاهده می شود، در خصوص ویژگیهای شاخص آن اعلام داشت: در سوئد از شاخ نوع نر این بز برای تهیه سه نوع دارو و از پسماند دارو نیز برای تهیه دو نوع ادکلان استفاده می شود.

این پرورش دهنده و اصلاح کننده نژاد انواع بزهای ایرانی، شیر دهی بز سانن اصیل را بالا و از دو تا ۱۴ کیلو در سوئد و از دو تا نه کیلو در ایران برشمرد و خاطرنشان کرد: شیر این نوع بز، دارای چربی از دو تا سه درصد است و برای بیماریهای پوکی استخوان، MS، آلزایمر و انواع دیگر بیماریها مفید است، خواص دارویی فراوان دارد و ملین مزاج است.

نصری با اشاره به این مطلب که شیر این نوع بز، در شادابی و جوان نگه داشتن پوست موثر است و در تهیه رنگ مو کاربرد دارد، افزود: شیر بز سانن به دلیل میزان پایین چربی، به ماست تبدیل نمی شود و در صورتی که با سایر شیرهای دارای چربی بالا، مخلوط شود می توان آن را به ماست تبدیل نمود همچنین در حال حاضر، گرانترین و با کیفیت ترین نوع پنیر در اروپا از این نوع شیر به دست می آید.

وی با تاکید بر هزینه بالای انجام فعالیتهای تحقیقاتی از جمله این تحقیق و تهیه آذوقه برای این نوع حیوان، از سازمان جهاد کشاورزی استان اصفهان، شورای شهر و شهرداری منطقه نه اصفهان همچنین پیشکسوتان تحقیق در این حوزه در خصوص حمایت از به ثمر نشاندن این تحقیق، تشکر و قدردانی کرد.

خبرگزاری ایمنا

فواید شیر بز برای افراد مبتلا به کمبود آهن

محققان اسپانیایی اعلام کردند شیر بز برای سلامت بسیار مفید است.

به گزارش ایانا و به نقل از ساینس دیلی (Science Daily)، این محققان اعلام کردند مصرف منظم شیر بز در کسانی که گرفتار کمبود آهن هستند بسیار مفید است، چون باعث تجدید هموگلوبین و افزایش مصرف آهن می شود. این نوع شیر واکنش بین کلسیم و آهن را به حداقل می­رساند. از طرف دیگر شیر بز محافظ بدن در مقابل تغییرات شیمیایی در DNA حتی در مواردی است که آهن به سبب درمان طولانی به مقدار زیاد در بدن انباشته می شود.



محققان اسپانیایی گفتند شیر بز حاوی مواد مغذی زیادی (مثل کازئین) است که آن را شبیه شیر مادر می سازد. البته کازئین آلفا1 در شیر بز کم است که این ماده باعث بروز حساسیت در افراد نسبت به شیر گاو می شود. بنابراین در برخی کشورها در برنامه تغذیه نوزادان به جای شیر گاو از شیر بز استفاده می کنند که به شیر مادر شبیه تر است.



یکی دیگر از فواید شیر بز دارا بودن مقدار زیادی الیگوساکارید است. این ترکیبات، هضم نشده به روده بزرگ می روند و مثل پروبیوتیکها عمل می کنند، در واقع باعث تقویت باکتریهای مفید روده و کاهش باکتریهای بیماریزا می شوند.



لاکتوز شیر بز از گاو (حدود 1 درصد) کمتر است بنابراین برای هضم راحت تر است.



محققان اسپانیایی گفتند تفاوت اساسی در ترکیبات شیر گاو و بز به ماهیت چربی آنها ربط دارد. شیر بز سرشار از کلسیم و فسفر و برای استخوانها بسیار مفید است. این شیر حاوی روی و سلنیم زیاد است که در دستگاه ایمنی و جلوگیری از ابتلا به امراض عصبی موثر هستند.



محققان می گویند مصرف منظم شیر بز به طور کلی و به خصوص بین افراد حساس به شیر گاو، دارای کلسترول بالا، کم خون، مبتلا به پوکی استخوان و کسانی که به مدت طولانی مکمل آهن مصرف کرده اند، مفید است./







مترجم: سید محسن سنجری

5 قلو زايي بزها محقق شد

با اجرای طرح علمی و همزمان‌سازی فحلی دام‌های سبک، پنج قلوزایی بزها در یکی از روستاهای شهر تبریز محقق شد.

تلفیق علم و دانش با عمل و تعهد خالصانه با حضور کارشناسان توانا و صاحب نظر در رشته‌های مختلف دامداری در سازمان جهادکشاورزی استان معنا یافته و با به دنیا آمدن بزغاله‌های پنج قلو با همزمان سازی فحلی در پروزه دام سبک روستایی شکل عملی به خود گرفت.

در طرح همزمان سازی فحلی دام سبک در استان آذربایجان شرقی، محمدرضا امیرمیدانی کارشناس مجری طرح ساماندهی دام روستای «مایان‌سفلی» با همکاری پورسیف یکی از دامداران این روستا میزان راندمان چند قلوزایی بزها در کشور به پنج قلو ارتقا یافت.

امیر میدانی با اشاره به اینکه در این طرح علم و عمل دوباره تلفیق یافت گفت: با آغاز فصل تولید مثل دام سبک در نقاط مختلف استان، با جاگذاری سیدر به مدت 15 روز و برداشت آن در روز پانزدهم و تزریق هورمون pmsg ، عمل همزمان سازی دام سبک انجام گرفته و تمام دام‌های ماده آماده پذیرش دام نر مربوطه شدند.

وی با اشاره به اینکه در این عمل، میزان چند قلوزایی با عمل فلاشینگ که توسط رژیم غذایی خاصی که با همکاری دامدار انجام می‌پذیرد بالا می‌رود، افزود: بزهای به کار گرفته شده در این طرح تماماً بومی آذربایجان بوده و چهار تا از پنج بزغاله به دنیا آمده، ماده و یک بزغاله نیز نر به دنیا آمدند.

هم اینک طرح همزمان سازی فحلی دام‌های سبک روستایی استان در هفت شهرستان جلفا، هشترود، مرند، شبستر، هریس، تبریز و ملکان انجام گرفته و اصلاح نژاد دام سبک از دیگر اقدامات انجام شده در استان است.

منبع: خبرگزاری فارس

انگلیسی ها بز هدیه میدهند

لندن- خبرگزاری رویتر- اگر دنبال هدیه ای برای آخرین دقایق سال می گردید به ” بز” هم فکر کنید!ساده است شما با پرداخت ۲۴ پوند (۴۶ دلار) برای یک بز یا ۱۰ پوند برای جوجه های یک مرغ ، یک فیش دریافت می کنید و آن را به عنوان هدیه ی کریسمس به دوست یا فامیلتان می دهید که برای استفاده از شیر ، گوشت و … تکثیر و تجارت به یک خانواده جهان سومی اهداء می شود.

در طرحی که آژانس بین المللی کمک اکسفام OXFAM ارائه نموده، مردم تاکنون ۳۰۰۰۰ هزار بز و ۵۰۰۰۰ ماکیان خریده اند. علاوه بر آن ۶۵۰۰۰۰ اصله نهال نیز برای ایجاد جنگل و جلوگیری از فرسایش زمین به فروش رفته است.
داگلاس گراهام مدیر اکسفام می گوید: مردم از ایده ی اهدای یک چیز غیرعادی در ایام کریسمس خوششان می آید و تازه شما می توانید ببینید که چطور وجود یک بز، ماکیان، دوچرخه یا حضور یک ماما در زندگی آدم های فقیر می تواند تأثیرگذار باشد.

ترجمه: مریم پاک رو

پرورش صنعتي بز شيري در گنبدكاووس

پرورش صنعتي بز شيري در گنبدكاووس


خبرگزاري فارس: مدير جهاد كشاورزي شهرستان گنبدكاووس گفت: واحد پرورش بز در اين شهرستان با هدف توليد شير اجرا شد

احمدقاضي در گفت‌وگو با خبرنگار فارس در گرگان اظهار داشت: با رويكرد جديد اين مديريت به پرورش بز شيري در سال 1388 حدود 500 رأس بز توسط بخش خصوصي در روستاي حاجي‌قوشان خريداري شد كه با تكميل تأسيسات و تجهيزات و با استفاده از تسهيلات بانكي تا 2 هزار رأس گسترش مي‌يابد.


وي تصريح كرد: ميزان توليد شير در حال حاضر توسط اين واحد حدود 2 تن در روز است.

مدير جهادكشاورزي شهرستان گنبدكاووس با بيان استقبال كارخانجات از شير اين واحد توليدي در بخش‌هاي فرآوري گفت: باتوجه به برآوردهاي انجام شده متوليان اين واحد پرورش بز شيري، استحصال شيراز اين واحد صنعتي فعال مقرون به صرفه است و مقدار شير توليد شده از اين بزها با نگهداري سنتي گاوها برابري مي‌كند.

ویژگی بز های ایران

با آنکه محققان فلات ایران را به مکان اهلی شدن بز دانسته اند اما نژادهای ایرانی ویژگیهای مطلوبی چون بزهای آلپی و آنقره ندارند . معروفترین بز نژاد ایرانی مرغز است که بیشتر در کردستان و آذربایجان غربی پرورش می یابد و نوعی از نژاد آنقره بشمار می رود . در سال از هر بز مرغز ٢ تا ٥/٢ کیلوگرم و گاهی بیشتر مو بدست می آید . مرغز برعکس نژاد آنقره نژاد شیرده خوبی است و در یک دوره شیر دهی تا ٢٠٠ لیتر شیر می دهد . بز مرغز با بزهای بومی آمیخته شده و اصالت نژادی خود را تا حدود زیادی از دست داده است . برای اصلاح نژاد و خالص کردن بز مرغز در سالهای اخیر اقداماتی شده است از موی مرغز در کردستان پارچه های لطیفی می بافند و لباس محلی کردی از آن تهیه می شود.نژاد مهم دیگری که در ایران در استهای غربی و جنوب غربی پرورش می یابد نژاد نجدی است . که در یک دوره شیردهی ٢٠٠ تا ٣٥٠ لیتر شیر می دهد ٬ بز نجدی گوشهای پهن و دراز و آویخته دارد و مانند بعضی از نژادهای دیگر بز دو آویزه گوشتی منگوله ای در زیر گلوی آن دیده می شود . شاخ بز نجدی خنجری شکل است و به سمت عقب خمیدگی دارد . مرکز تحقیقات دامپروری در حیدر آباد کرج برای اصلاح نژاد بزهای ایرانی پژوهش و فعالیت می کند . منبع:دانشنامه رشد

گزارشی از بزهای کشور

ايران يکي از غني‌ترين کشورهاي دنيا به لحاظ تنوع نژاد در گوسفند است به طوري که 26 نژاد گوسفند و 7 نژاد بز در حال پرورش در ايران وجود دارد.

محمدعلي کمالي در گفت‌وگو با ايسنا با اعلام اين خبر افزود: کليه علوفه‌هاي دام‌هاي کوچک از مراتع کشور تامين مي‌شود و استفاده از علوفه‌هاي مرتعي و پسمانده‌هاي محصولات زراعي که بيشترين مورد استفاده را براي دام‌هاي کوچک دارد مورد بررسي و تجزيه و تحليل قرار گرفته و در حال حاضر در اختيار دامداري‌ها قرار مي‌گيرد.
وي افزود: گوسفند و بز نقش بسيار مهمي را در توليد مواد غذايي و سهم قابل توجهي را در درآمد ناخالص ملي کشور دارد و تحقيقاتي که در زمينه توليد نژادهاي متنوع در کشور توسط محققان انجام مي‌گيرد در افزايش مصرف سرانه گوشت قرمز در کشور کمک ويژه‌اي مي‌کند.

بزهای وحشی

بزهای وحشی - عبدالعلی یزدانی

تارهاتارها (Tahr) حيواناتي كوتاه با بدني عضلاني و شاخ‌هايي كوتاه و توپر (بلندترين شاخ 43 سانتيمتر ركورد شده حداكثر محيط پايه شاخ 27 سانيتمتر) و به عقب برگشته هستند. تارها فاقد ريش‌اند. سه گونه مختلف تار وجود دارند كه در فواصل خيلي دور از هم زندگي مي‌كنند:1) تار هيماليايي(Hemitragus jemlahicus) با موهاي قهوه‌اي طلايي زياد و نسبتا بلند اطراف شانه و سينه و رنگ عمومي متمايل به قرمز يا قهوه‌اي تيره و شاخي محدب (در بيرون) و گره‌دار (در داخل) فقط در نوار باريكي از بوتان تا كشمير زندگي مي‌كند. اين حيوان به كاليفرنياي امريكا و نيوزيلند برده شده و تكثير گرديده است.2) تار نيلگيري(Hemitragus hylocrius) با رنگ تماماً تيره و لكه‌هاي زين مانند پهلوها و لكه‌هاي سفيد بالاي زانوها در ارتفاعات جنوب هندوستان و منطقه نيلگير، آناماليس و فلات غربي هند زيست مي‌كند.3) تار عربي(Hemitragus jayakari) با بدن قهوه‌اي و ناحيه زير شكم كم‌رنگ و موهاي بلند ناحيه فك‌ها، سينه و بالاي پاها فقط به عمان محدود مي‌شود. تمام گونه‌هاي تار نقاط كوهستاني و پر شيب را براي زيست مي‌گزينند. تار هيماليايي از ارتفاع 2400 تا 5000 متر از سطح دريا زيست مي‌كند.گونه‌ها و زير‌گونه‌هاي بزهاي وحشيمعمولاً شرط لازم براي تفكيك گونه‌ها آن است كه حيوانات مختلفي كه در طبيعت در كنار يكديگر زيست مي‌كنند با يكديگر امتزاج نداشته باشند. نظير مار‌خور و آيبكس آسيايي كه در يك محيط زندگي كرده ولي با يكديگر امتزاج نمي‌نمايند. در رابطه با حيواناتي كه از لحاظ جغرافيايي و طبيعي، دور از يكديگر زيست مي‌كنند، بايد از روي فيزيك جانور و ساير خواص جانورشناسي آن قضاوت كرد. به عنوان نمونه، انواع تور قفقازي، از لحاظ جغرافيايي، از آيبكس و مار‌خور كاملاً جدا هستند، لذا، نمي‌توان گفت كه آيا در طبيعت با اين دو حيوان امتزاج مي‌نمايند يا خير.در اسارت، تمام گونه‌هاي بز وحشي با يكديگر در مي‌آميزند. انواع بزهاي وحشي پرورش يافته در شكارگاه‌هاي خصوصي تگزاس، معمولاً امتزاج بين كل ايراني و بز خانگي و يا آيبكس و بز خانگي هستند. بين مار‌خور و بز خانگي نيز نسل‌گيري صورت پذيرفته است. نويسنده بزهاي وحشي را در 6 گونه اصلي جاي مي‌دهد: Capra aegagrus : يا كل و بز ايراني يا Bezoar Goat يا پا‌سنگ (Pasang) با شاخ‌هاي تيز در لبه پيشين. Capra ibex : شامل انواع Ibex كه داراي شاخ‌هايي با لبه پهن در جلو هستند. Capra cylindricornis : يا تور قفقازي شرقي با شاخ‌هاي گرد برگشته به عقب و متمايل به بالا. Capra caucasica : يا تور قفقاز غربي با شاخ‌هاي قوسي مثل شاخ‌ كل ولي كوتاه‌تر و داراي برجستگي و دندانه روي شاخ و گاه بدون دندانه. Capra falconeri : يا مار‌خور با شاخ‌هاي مارپيچ. Capra aegagrus : يا بز كوهي اسپانيايي با شاخ‌هايي كه ابتدا به سمت بالا و عمودي رشد مي‌كند و سپس به سمت چپ و راست متمايل مي‌شود و سپس دوباره به سمت داخل بر‌ مي‌گردد.زير گونه‌ها معمولاً يك يا چند دسته از يك گونه حيواني هستند كه از لحاظ خصوصيات آناتوميكي نظير شكل شاخ يا اندازه بدن و گاه رنگ پوست، بتوان آنها را در يك گستره جغرافيايي، از بقيه تشخيص داد. با توجه قراردادي بودن مرزهاي بين گونه‌ها و زير گونه‌ها، اختلاف نظر زيادي بين جانورشناسان مختلف وجود دارد. نويسنده، با توجه به تجربيات شخصي، جدول رده‌بندي‌ بزهاي وحشي (چاپ شده در شماره قبل) را تنظيم كرده است.اسامي موسوم در مورد بزهاي وحشي گيج‌كننده است. مثلاً Ibex اكثراً به كل ايراني (Persian Ibex) اطلاق مي‌شود يا بز وحشي اسپانيايي را Spanish Ibex مي‌نامند كه به نظر نويسنده، اين اسامي غلط هستند. با توجه به جدول مذكور، گونه‌ها و زير گونه‌هاي Ibex تعيين گرديده و اين دو حيوان Ibex نيستند. به علاوه، به نظر نويسنده، نام Persian Ibex اين اشكال را دارد كه اين حيوان يا Bezoar Goat در خارج از ايران نيز يافت مي‌شود. نويسنده، كل ايراني را Bezoar يا Pasang مي‌نامد.توضيح مترجم: به نظر من، اين حيوان اگر چه در تركيه و عراق هم يافت مي‌شود، دليلي ندارد كه نام معروف كل و بز را روي آن نگذاريم و كلمه Pasang نيز غلط است.شاخ بزهاي وحشيهمانند تمام اعضاي زير‌خانواده Capronae ، شاخ بزهاي وحشي در طول حياتشان رشد مي‌كند. معمولاً در 4 سال اول عمر، شاخ رشد زيادي دارد و سپس به تدريج و در سال‌هاي آخر عمر، كم مي‌شود. شاخ نرها معمولاً خيلي بزرگ‌تر از شاخ ماده‌ها است كه شاخ ماده‌ها معمولاً از 33 سانتيمتر كوتاه‌تر مي‌باشد. از آنجايي كه شاخ‌ها در طول زمستان نيز رشد مي‌كنند، يك حلقه رشد در روي شاخ‌ها به جاي مي‌ماند كه مي‌توان سن و سال حيوان را از روي آن تعيين نمود.يادداشت مترجم: به نظر من، رشد شاخ بزهاي وحشي و شايد تمام حيوانات بستگي كامل به نوع و ميزان علوفه (تغذيه) دارد. در زمستان، به علت خشكي علوفه و كاهش ميزان تعليف، رشد شاخ‌ها نيز هم از جهت طول و هم از جهت محيط كم مي‌شود و همين كندي رشد باعث مي‌گردد كه شاخ در بخش زمستاني بسيار متراكم‌تر از ديگر قسمت‌ها شود. در مورد كل خودمان، اين موضوع كاملاً صادق است. بلافاصله با شروع بهار و افزايش علوفه تازه، رشد شاخ دوباره افزايش يافته و طبعاً تراكم و دانسيته آن كمتر مي‌شود. لبه جلويي شاخ حيوان در مبارزه يا در تلاش زندگي و يا در اثر ماليدن آن به كوه و يا شاخه‌هاي درختان آسيب مي‌بيند. اين آسيب در قسمت‌هاي كم تراكم بهاري و تابستاني شاخ بيشتر و در بخش زمستاني كمتر است. لذا، پس از مدتي، شاخ كل گره‌دار مي‌شود كه البته هر گره مبين يك زمستان از عمر حيوان است و از روي همين تفاوت رشد شاخ در زمستان و تابستان مي‌توان عمر كل را دقيقاً تعيين نمود.به نظر نويسنده، حلقه ساليانه در شاخ كل در روي گره به چشم مي‌خورد در حالي كه در Ibex ، در بين گره‌ها است. در تمام بزهاي وحشي كه شاخ آنها پيچ و تاب مي‌خورد (مثل مار‌خور و بز اسپانيايي)، پيچش شاخ از يك قاعده ثابت پيروي مي‌كند، يعني شاخ راست، چپ گرد و شاخ چپ، راست گرد است.هيچ كدام از گونه‌هاي شاخ‌دار حيواني، آن تنوع موجود در شاخ بزهاي وحشي را ندارند. به نظر نويسنده، شاخ برهاي وحشي از سه قاعده پيروي مي‌كند: 1- شاخ آيبكس، كل و تور قفقازي غربي، قوسي و به سمت بالا و عقب رشد مي‌كند. 2- شاخ مار‌خور و بز اسپانيايي به صورت مارپيچي رشد مي‌نمايد. 3- شاخ تور قفقازي شرقي به صورت مدور به عقب رشد مي‌كند. در شكل، شاخ پنج گونه از بزهاي وحشي را ملاحظه مي‌كنيد.در مار‌خورها، شاخ داراي دو لبه تيز است (لبه جلويي و لبه عقبي). در كل، لبه تيز در جلو قرار دارد و لبه عقبي گرد است. اين وضعيت در بز وحشي اسپانيايي تقريباً برعكس كل است. در بين آيبكس‌ها و تور قفقازي غربي، جلوي شاخ پهن و دندانه‌دار مي‌باشد.زندگي بزهاي وحشيبزهاي وحشي توانسته‌اند از لحاظ فيزيولوژي، آناتومي و رفتار، خود را با محدوده وسيعي از شرايط محيطي و مخصوصاً با شرايط زيستي خيلي سخت از لحاظ دما، شيب و صخره‌اي بودن، و در گستره وسيعي از تنوع آب و هوايي زيست و زاد و ولد كنند. به عنوان نمونه، كل و بز ايراني در جنوبي غربي ايالت نيو‌مكزيكوي امريكا رها شده و جمعيت آن به حد قابل شكار رسيده است. اگر چه بزهاي كوهي جانوراني غير مهاجرند و به سرعت به مكان‌هاي دور‌دست هجوم نمي‌برند، اما در دراز مدت، به دور‌دست‌ها نفوذ خواهند كرد.بزهاي كوهي اگر چه بيشتر به نقاط پر‌شيب و كوهستاني و مناطق باز با علف‌هاي كوتاه علاقمندند اما برخي از انواع مي‌توانند در مناطق ديگري نظير نواحي جنگلي و پايين‌دست نيز يافت شوند.در ايران، كل و بزها (Bezoar Goat) در ارتفاعات البرز، معمولاً در بالا‌دست جنگل هستند در حالي كه در مناطق جنوب ايران، تا ارتفاع كمتر از 300 متر از سطح دريا نيز زيست مي‌كنند. اين حيوان در شيب‌ها و صخره‌هايي با درخت و درختچه‌هاي پراكنده نيز زيست مي‌كند اما از زندگي در نقاطي علف‌هاي بلند پرهيز مي‌نمايد.فايده زندگي در چنين نقاطي، عدم وجود يا كم بودن حيوانات درنده در آنها مي‌باشد. دشمن اصلي بزهاي كوهي، پلنگ (Felis pardus) و پلنگ برفي (Felis uncial) است. پلنگ، دشمن اصلي بزهاي كوهي است به گونه‌اي كه در تمام نقاط زيست بزهاي كوهي زندگي مي‌كند. در ارتفاعات بالاي آسيا، جايي كه پلنگ معمولي يافت نمي‌شود، پلنگ برفي است كه به شكار بزهاي كوهي مي‌پردازد. در واقع، دشمن اصلي آيبكس‌ها و مار‌خورها در هيماليا، پامير و تيان شان، همين پلنگ برفي است. البته حيوانات درنده ديگري هم از اين حيوانات تغذيه مي‌كنند.در ايران، روباه قرمز (Vulpes vulpes) ، خرس قهوه‌اي (Urus aretos) ، شغال (Canis aureus) ، كفتار (Hyaena hyaena) نيز به كل و بز و به خصوص بزغاله‌ها حمله مي‌كنند. گرگ‌ها (Canis Iupua) ، به دليل دشواري پيمودن صخره‌ها، در شكار بزها چندان موفق نمي‌شوند.در شرايط طبيعي، به ندرت، بزهاي كوهي به بالاي 13 سال مي‌رسند. اگر چه يك بز كوهي نر در 2 سالگي بالغ مي‌شود ولي، تا سن پنج سالگي كه از حيث جثه و قدرت بدني به حد مطلوب برسد، در توليد‌مثل مشاركت نمي‌كند. در نقاط سرد و مرتفع، فصل جفت‌گيري در ماه آبان تا دي، و در نقاط گرمسير و كم‌ارتفاع مثل جنوب پاكستان، در شهريور ماه است. آيبكس واليا تقريباً در تمام مدت سال جفت‌گيري مي‌كند ولي اوج آن در ماه‌هاي فروردين تا خرداد است.در دوره مستي (جفت‌گيري) ، معمولاًً نرها ماده‌ها را تعقيب مي‌كنند و در اين دوره است كه معمولاً نرها بوي بدي دارند. نرها در حين تعقيب، دم خود را بالا مي‌گيرند. در اين فصل، هر نر بزرگي براي خود قلمرويي انتخاب مي‌كند و براي حفظ آن، با نرهاي ديگر به مبارزه مي‌پردازد. مبارزه بزهاي كوهي به صورت كوبيدن شاخ‌ها به يكديگر آغاز مي‌شود، هر دو حريف روي پاهاي خود بلند مي‌شوند، دست‌ها را جمع مي‌كنند و سر را كمي به چپ يا راست مي‌گردانند و سپس با پايين آمدن سر و بدن، شاخ‌ها را به ديگري مي‌كوبند.حركات قبل از جفت‌گيري توسط نر شامل راست كردن گردن و بالا آوردن، به چپ و راست بردن، باز كردن لب‌ها و لمس كردن حيوان ماده با دست‌هاي جلو، و بوييدن ادرار حيوان ماده براي آزمايش آن مي‌باشد.دوره آبستني در انواع بزها متفاوت است. در نوع كل و بز ايراني و مار‌خورها، دوره آبستني 155 روز است. آيبكس‌ها، به خصوص آيبكس اروپايي و آسيايي، دوره آبستني 170 روزه دارند. ماده‌ها در شرايط خوب، 2 ساله بالغ شده و مي‌زايند ولي، قابليت زايمان از سال سوم و سال‌هاي بالاتر وجود دارد. دو‌قلو‌زايي در نوع ايراني امري عادي است ولي، در ساير گونه‌ها كمتر اتفاق مي‌افتد.اگر تغذيه خوب بوده و حيوان باردار جوان باشد، بزغاله‌هاي حاصل بزرگ‌تر، سالم‌تر و قوي‌تر خواهند بود. در چنين شرايطي، اين حيوانات، بهتر به مقابله با فشارهاي محيطي پرداخته و دوام مي‌آورند. نرهاي حاصل از چنين مادراني، درشت‌تر و داراي شاخ‌هاي بزرگتري بوده و تروفه محسوب خواهند شد.توضيح مترجم: اشاره نويسنده به تغذيه خوب، كاملاً درست است. ولي، در رابطه با بز كوهي، تروفه‌هاي ممتاز معمولاً از زايش تك قلو كه شير بيشتري مي‌خورد به وجود مي‌آيد. بديهي است حتي در اين شرايط، تغذيه و علوفه كافي در مراحل بعدي نياز اصلي است.